Ana SayfaDünyaAsıl sorun: Rusya Kazakistan'dan nasıl çıkacak?

Asıl sorun: Rusya Kazakistan’dan nasıl çıkacak?

Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, protestoları bastırmak için polis teşkilatına güvenmek yerine Rusya’dan yardım istemesi tartışmaları da beraberinde getirdi.

Cumhurbaşkanı Tokayev’in protestoları durdurmak için kendi güvenlik güçlerinin yerine Rus askerini ülkeye çağırması ise şaşkınlık uyandırdı. “Moskova’yı şimdi buradan nasıl çıkaracaklar” sorusunu gündeme getiren Kırım Tatar halkı lideri Kırımoğlu “Rusya’nın bir ülkeye girdiğinde ne yaptığını Kırım’da gördük. Kazakistan’ın bağımsızlığı tehlikede” dedi.

Cumhurbaşkanı Tokayev’in talebi üzerine, Moskova’nın liderliğindeki Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü üyesi ülkelerin askerleri Kazakistan’da konuşlanmaya başladı. Ulusa sesleniş konuşmasını Rusça yapması dikkat çeken Kazak lider, Putin ile telefon görüşmesinde ülkesine verilen destek için teşekkür etti. Çin Dışişleri “Her türlü desteğe hazırız” açıklaması yaptı. Güçlü bir orduya ve kalabalık bir polis teşkilatına sahip olan Kazakistan’da hükümetin sokak protestoları için yabancı askerleri ülkeye davet etmesi ise şaşkınlık ve eleştiri konusu oldu.

Kırım Tatar halkının milli lideri Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu ise ‘Kazakistan bundan sonra bağımsız bir devlet olmayacak’ dedi: Tokayev kendi imkanlarıyla bu olayı çözmek yerine Rusya’dan yardım istedi. Buna halkına ve devletine ihanet demek mümkün. Rusya’nın bir ülkeye girdiğinde ne yaptığını biz çok iyi biliyoruz. Bu, Kazakistan için büyük bir tehlike.

Kazakistan’da ekonomideki çöküşün devam ettiği süreçte, akaryakıta yapılan zam ülke çapında eylemlere sahne oldu. Protestoların giderek şiddetlenmesi üzerine Cumhurbaşkanı Tokayev’in talebiyle ülkeye Rusya öncülüğünde 2 bin 500 asker sevk edildi. Rusya’nın ülkeden nasıl çıkartılacağına yönelik endişeler büyürken Kırım Tatar lideri Abdülcemil Kırımoğlu “Bu, Kazakistan için büyük tehlikedir” dedi.

Ekonomik olarak büyük bir çöküşün içine giren Kazakistan’da, 2 Ocak’ta akaryakıt zammına karşı başlayan gösteriler, kısa süre içerisinde ülke geneline yayıldı. Hükümetin istifasını isteyen halk, birçok ilde gösteri düzenlerken birçok protestocu, güvenlik güçleri tarafından vuruldu. Olayların giderek şiddetlendiği süreçte Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Rusya öncülüğündeki Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’nden (KGAÖ) yardım istedi.

Kazakistan’da patlayan protestolar ABD ile Rusya arasında yeni bir polemiğe neden oldu. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Kazakistan makamlarının ülkedeki protestoları gereğince kontrol altına alma kabiliyetine sahip olmasına rağmen KGÖA üyelerinden barış gücü istemelerini anlayamadıklarını söyledi. Bakan Blinken “Bence yakın tarihten alınabilecek bir ders şu ki Ruslar bir kez evinize girdi mi, onları evinizden uzaklaştırmanız çok zordur” ifadelerini kullandı. Rusya Dışişleri Bakanlığı yazılı bir açıklama yaparak ABD’li muhataplarına cevap verdi. Blinken’ın Kazakistan’daki olaylarla ilgili ‘kaba şekilde şaka yaptığı’ belirtilen açıklamada “Blinken, tarih derslerini çok seviyorsa, şunu bilmeli: Amerikalılar evine geldiğinde, hayatta kalmak, soyguna veya tecavüze uğramamak zor oluyor” denildi.

Çin’den Rusya’ya Kazakistan desteği

Çin, Rusya öncülüğündeki Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü ülkelerinin, Kazakistan’a barışı koruma misyonu çerçevesinde asker yollamasına desteğini açıkladı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Vang Vınbin, düzenlediği basın toplantısında, ülkedeki gelişmeler hakkında değerlendirmede bulundu.

Kazak otoritelerinin şiddeti ve terörist davranışları engellemek, ülkede istikrarı sağlamak üzere güçlü önlemlere başvurduğunu gözlediklerini ifade eden Vang “Çin, Kazak otoritelerinin kargaşayı en kısa sürede bitirecek ve dış güçlerin toplumsal kargaşa yaratmaya ve şiddeti teşvik etmeye yönelik bilinçli eylemlerini önlemesine yardım edecek tüm çabaları destekliyor” dedi.

Vang, Çin’in Kazakistan’ın dost komşusu ve daimi kapsamlı stratejik ortağı olduğunu vurgulayarak “Çin tarafı Kazak tarafına zorlukların üstesinden gelmek üzere her türlü desteği vermeye hazırdır” ifadesini kullandı. Kazakistan’ın Çin ve Rusya’nın parçası olduğu Şanghay İş Birliği Örgütünün (ŞİÖ) üyesi olduğuna işaret eden Vang, örgütün krizin çözümünde etkin rol oynayabileceğinin altını çizdi.

Vang “Çin ve ŞİÖ üyeleri Kazakistan’daki durumu yakından izlemekte, otoritelerin sorunu gerektiği gibi çözeceğine, ülkenin en kısa zamanda istikrara kavuşacağına inanmakta, ŞİÖ’nün bu yönde etkin rol oynamasını öngörmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

Çin, Rusya öncülüğündeki Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü ülkelerinin, Kazakistan’a barışı koruma misyonu çerçevesinde asker yollamasına desteğini açıkladı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Vang Vınbin, düzenlediği basın toplantısında, ülkedeki gelişmeler hakkında değerlendirmede bulundu.

Kazak otoritelerinin şiddeti ve terörist davranışları engellemek, ülkede istikrarı sağlamak üzere güçlü önlemlere başvurduğunu gözlediklerini ifade eden Vang “Çin, Kazak otoritelerinin kargaşayı en kısa sürede bitirecek ve dış güçlerin toplumsal kargaşa yaratmaya ve şiddeti teşvik etmeye yönelik bilinçli eylemlerini önlemesine yardım edecek tüm çabaları destekliyor” dedi.

Vang, Çin’in Kazakistan’ın dost komşusu ve daimi kapsamlı stratejik ortağı olduğunu vurgulayarak “Çin tarafı Kazak tarafına zorlukların üstesinden gelmek üzere her türlü desteği vermeye hazırdır” ifadesini kullandı. Kazakistan’ın Çin ve Rusya’nın parçası olduğu Şanghay İş Birliği Örgütünün (ŞİÖ) üyesi olduğuna işaret eden Vang, örgütün krizin çözümünde etkin rol oynayabileceğinin altını çizdi.

Vang “Çin ve ŞİÖ üyeleri Kazakistan’daki durumu yakından izlemekte, otoritelerin sorunu gerektiği gibi çözeceğine, ülkenin en kısa zamanda istikrara kavuşacağına inanmakta, ŞİÖ’nün bu yönde etkin rol oynamasını öngörmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

Takip Et

20,116BeğenenlerBeğen
17,708TakipçilerTakip Et

Benzer Haberler

Editörün Seçtikleri