Ana Sayfa Türkiye Dolar yine patladı ama suçlusu ne faiz lobisi ne İngiliz derin devleti....

Dolar yine patladı ama suçlusu ne faiz lobisi ne İngiliz derin devleti. Sorumlu başkanlık sisteminin ta kendisi

Barış Soydan T24’teki köşesinde başkanlık sisteminin Türk ekonomisine verdiği zararı sayısal verilerle ortaya koydu.

Barış Soydan T24’teki köşesinde başkanlık sisteminin Türk ekonomisine verdiği zararı sayısal verilerle ortaya koydu. Türk ekonomisi artık başkanlık sistemini taşıyamıyor. Ekonomiyi kurtarmak için parlamenter sisteme geçiş bir zorunluluk.

İşte Barış Soydan’ın o yazısı…

Ekonomist Gizem Öztok Altınsaç’ın dün Twitter’da paylaştığı bir grafikten gözlerimi alamadım.

Dolar yine patladı ama suçlusu ne faiz lobisi ne İngiliz derin devleti. Sorumlu başkanlık sisteminin ta kendisi 1 – compressed mg8s

Türkiye ekonomisinin son 15 yılda dolar cinsinden nereden nereye geldiğini gösteren grafik, bir gerçeği tartışmaya yer kalmayacak şekilde ortaya koyuyor: Türkiye 7 yıldır yoksullaşıyor.

Bir de Dünya Bankası’nın Türkiye’de kişi başına gelirinin gelişimiyle ilgili grafiğine bakalım:

Dolar yine patladı ama suçlusu ne faiz lobisi ne İngiliz derin devleti. Sorumlu başkanlık sisteminin ta kendisi 2 – optimized pjzh

Sonuç aynı: Türkiye 7 yıldır geriliyor.

2013-2020 arasında ne oldu? Önem sırasına göre 4 gelişmeden söz edebiliriz:

  1. Başkanlık sistemine geçiş (2017)
  2. Amerika’nın “parasal genişleme” programını bitirmesi (2014)
  3. COVID-19 salgını (2020)
  4. 15 Temmuz darbe girişimi (2016)

COVID ve 15 Temmuz darbe girişimi elbette önemli. İkisi de ekonominin durmasına neden oldu. Ama kısa bir süre için. 15 Temmuz darbe girişiminin olduğu yaz Türkiye ekonomisi durur gibi olmuştu. Ama darbenin etkisi kısa sürdü, ekonomi birkaç ay sonra yoluna kaldığı yerden devam etti.

COVID’in ne kadar süreceğini henüz bilmiyoruz ama salgına bizden önce yakalanan Çin, toparlanıp tam gaz ilerlemeye başladı bile. Türkiye de Çin kadar hızlı olmasa da toparlanacaktır…

Kısacası COVID ve 15 Temmuz darbe girişimi (kısa süreli oldukları için) ikincil önemde.

Türkiye’nin dünya ekonomisinde bir alt lige düşmesine neden olan asıl faktörler, başkanlık sistemine geçiş ve Türkiye’ye dolar yağmuruna neden olan Amerika’nın “parasal genişleme” programının 2014’te sona ermesiydi.

Yukarıdaki tabloya yeniden bakalım: 2013’te 953 milyar dolarla tarihi zirvesine çıkan Türkiye ekonomisi, 2014’te 867 milyar dolara gerilemiş. O yıl ne oldu?

2014’te Amerika “parasal genişleme” politikasını bitirdi. Ve Amerika’da faizlerin yeniden yükseleceği beklentisiyle küresel sermaye evine geri dönmeye başladı. Türkiye’den dolar çıkışı başlayınca TL değer kaybetti. Türkiye dolar bazında küçüldü.

Ama asıl daralma 2018’de gerçekleşti. Ekonominin büyüklüğü kritik eşiği kırıp 700 milyar dolarlı seviyelere indi. 2018’de ne oldu?

2017’de Türkiye başkanlık sistemine geçti. 2018 Haziran’da ilk başkanlık seçimi yapıldı, iki ay sonra, Ağustos ayında dolar (Rahip Brunson krizinin etkisiyle) patlayıp 7.26’ya yükseldi.

2017’deki referandum öncesinde “Evet” ve “Hayır” oyları, anketlerde bıçak sırtı görünüyordu. İktidar referandumu kazanmak için ekonomiye doping yapmaya karar verdi. Kredi Garanti Fonu üzerinden, dile kolay, 250 milyar TL’lik kredi paketi açıldı. (Tıpkı bu yıl kamu bankaları üzerinden rekor seviyede kredi açıldığı gibi.) Bu sayede ekonomi uçuşa geçti, 2017 yılında Türkiye yüzde 7,4 büyüdü, referandum kazanıldı. Ama referandumu kazanmak için ekonomi potansiyelinin üzerinde büyütülmüş, “motor” ısınmıştı. Fren yapmak gerekiyordu. Yoksa ekonomi duvara çarpacaktı.

Fren yapmanın yolu faiz artırımından geçiyordu. Gelin görün ki, faiz artırmak mümkün değildi, çünkü 2018 Haziranında bu kez başkanlık seçimleri vardı.

Türkiye 2018’in ilk yarısında da hormonlu biçimde doludizgin büyümeye devam etti. Erdoğan başkanlık seçimini zorlanmadan kazandı ama Meclis çoğunluğu kıl payı elde edilebildi. Ekonomideki hormonlu büyüme olmasa belki de elde edilemeyecekti.

Korkulan oldu ve iki ay sonra ekonomi duvara çarptı: Ağustos ayında dolar bir gecede 7,26’ya çıktı.

Görüldüğü gibi dolardaki patlamanın suçlusu, “faiz lobisi”, “İngiliz derin devleti”, “İllüminati” filan değil, başkanlık sisteminde ısrardı.

Filmin devamı

Aynı film bu yıl tekrarlandı! Anketler AKP’nin oylarında büyük erimeye işaret ediyordu. AKP eski “Kızılderili taktiğine” başvurdu: Kredilere. Hormonlu büyümeye…

2020’nin ilk 7 ayında kredilerde rekor artış yaşandı. Kamu bankalarının kredileri bir önceki yıla göre yüzde 130’un üzerinde, bankacılık sisteminin kredileri yüzde 30’un üzerinde arttı. Faizler, kamu bankalarının zarar etmesi pahasına enflasyonun da altına çekilmiş, bunun etkisiyle konut satışları patlamıştı.

Ekonominin duvara çarpacağı yine belliydi. Pek çok kişi gibi ben de Ağustos başında “Böyle giderse ekonomi yine duvara çarpacak” diye uyarmıştım.

Korkulan yine oldu ve geçen ay dolar yine patladı, önce 7,40’a, sonra 7,50’ye dayandı.

Ortaya çıktı: Türkiye ekonomisi, yüzde 50+1’i zorunlu kılan başkanlık sistemini taşıyamıyor. Bu aslında 2017’de de belliydi; göremeyen siyasiler, siyaset bilimciler ve iktisatçıların bir özeleştiri borcu var ama bu ayrı yazının konusu.

Ekonomiyi kurtarmak için bir an önce parlamenter sisteme dönmek gerekiyor.

Takip Et

20,546BeğenenlerBeğen
17,589TakipçilerTakip Et

Benzer Haberler

Taha Ün’e yapılan skandal gözaltına bir tepki de Yeniden Refah Partisi’nden

Gelecek Partisi’nin iletişim faaliyetlerini yürüten Taha Ün’ün, hakkında herhangi bir şikayet bulunmamasına rağmen kelepçelenerek gözaltına alınması ve evinin aranması toplumun ve siyasetin...

Davutoğlu’dan Akşener’e tebrik telefonu

Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, İYİ Parti Kurultayında yeniden Genel Başkanlığa seçilen Meral Akşener’i telefonla arayarak, tebrik etti.

Niğde’de deprem

AFAD'dan edinilen son dakika bilgisine göre merkez üssü Niğde'nin Bor ilçesi olan, 5,1 şiddetinde bir deprem meydana geldi. Can...

Taha Ün’e yapılan hukuksuz gözaltı işlemine bir tepki de Sevda Türküsev’den

Gelecek Partisi’nin siyasal iletişim işlerini yürüten Taha Ün’e yapılan hukuksuz gözaltı işleminin yankıları sürüyor. Tanımadığı biri tarafından kendisine edilen...

Editörün Seçtikleri

Türkiye, 500 milyar doların peşine düşecek iddiası

Birçok ülke, yurtdışına para kaçırma, para aklama, finansal şeffaflık ve büyük çaplı yolsuzluk konularında hukuki adımlar atıyor. Bu konuda öncü olan Avrupa...

Çin’den Doğu Türkistan’daki toplama kamplarına dair itiraf niteliğinde açıklama

Periyodik olarak Çin Devlet Konseyi tarafından hazırlanan Beyaz Kitap'ın son sayısında, Doğu Türkistan'da 2014'ten 2019'a kadar her yıl ortalama 1,3 milyon işçiye 'mesleki eğitim'...

Sınır kapılarındaki kuyruğun haftalık maliyeti yaklaşık 1 milyar euro! Gelecek Partisi, bakanlıkları çözüm bulmaya çağırdı

Türkiye, pandemi şartlarında kötüleşen ekonomi ve ticaretin yanı sıra, bir de sınır kapılarındaki krizle boğuşuyor. Kapıkule, Hamzabeyli, İpsala sınır...

İşte AK Parti’nin ortağı Perinçek: Öcalan’dan o çiçeği bugün yine alırdım

Vatan Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek, Öcalan’dan çiçek aldığı meşhur fotoğrafı yorumladı. Haber Global’de katıldığı programda kendisine yöneltilen “Öcalan’ın çiçeğini...

Türkiye’nin en ünlü anketçisinden gündeme bomba gibi düşen sözler: AK Parti artık ikinci parti bile değil

MAK Danışmanlık’ın başındaki isim olan Mehmet Ali Kulat, yaptığı açıklamada AK Parti - MHP ortaklığının ne olursa olsun yüzde 50+1 etmediğini söyledi.