Ana SayfaTürkiyeErzurum'da 'tarihi' sayısızlık

Erzurum’da ‘tarihi’ sayısızlık

Erzurum Yakutiye kent meydanına kurulan panayırlar ve yapılan etkinlikler şehrin tarihe olan duyarlılığını tartışmalı hale getirdi. Her kulvarda Avrupa’yı örnek alan yetkililer iş tarihi eserlere gelince neden bildiğini okuyorlar?

İtalya’nın başkenti Roma’da tarihi eserlerin 5 km çevresine tuvalet yapılmaz ya da yanlarından araba ile geçilmezken bizde durum tam tersi.

Kısa süre önce Erzurum’a gelen Hollandalı turist kafilesi medrese önündeki manzarayı görünce şaşkınlıklarını gizleyemediler.

Bu konuda serzenişi dile getiren Erzurum esnaflarından olan Köksal Atalay “Hollandalılar şok oldular” diyerek Hollandalı turist kafilesi ile yaşanan olayı dile getirdi

Hollanda turist kafilesinin Yakutiye Medresesi önündeki derbederliği görünce anlam eremediğini dile getiren çevre esnafı Köksal Atalay, “Ecdadın emaneti olan İslam eserlerinin payanır, mesire gibi kullanılması, medrese kısmının gazel, türkü ve nutuk salonu gibi kullanılması vicdanları sızlatmıyor mu” dedi.

Yakutiye Medresesi ve Lalapaşa Camii’nin Erzurum için önemi nedir?

Yakutiye Medresesi, Türkiye’de Erzurum ilinde bulunmaktadır. İlhanlı hükümdarı Olcaytu zamanında Emir Hoca Cemalettin Yakut tarafından 1310 yılında inşa ettirilmiştir. Kapalı avlulu, eyvanlı ve revaklı medrese tipinin Anadolu’daki en büyüğü olup, günümüze kadar iyi korunarak varlığını koruyabilmiş örneklerinden biridir. Erzurum ilinin sembollerinden biridir. Her yıl binlerce yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret edilmektedir.

Yakutiye Medresesi’nin tarihi

İlhanlılar döneminde; 1310 yılında, Sultan Olcayto zamanında Gazan Han ve Bolugan Hatun adına Hoca Yakut Gazani tarafından yaptırılmıştır. Asıl işlevini yitirdikten sonra Osmanlı döneminde bir süre dökümhane, 19. yüzyılın sonlarından itibaren ise askeri depo olarak kullanılmıştır. Cumhuriyet döneminde 1964 ve 1973’te Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından, 1991’de ise Turizm Bakanlığı tarafından onarımdan geçirilen medrese halen müze (Etnografya Müzesi) olarak kullanılmaktadır.

Konumu

Erzurum ili şehir merkezinde, kendi isminin verildiği merkez ilçe “Yakutiye” ‘de, Cumhuriyet Caddesi üzerinde, Lala (Mustafa) Paşa Camii’nin yanındadır. İslâm Eserleri Müzesi olarak kullanılmaktadır.

Lala Mustafa Paşa Camii (Erzurum)

Erzurum Lala Mustafa Paşa Camii, Türkiye’de Erzurum İli merkez ilçesi Yakutiye’de Lala Mustafa Paşa tarafından yaptırılmış Erzurum ’daki ilk Osmanlı camisidir.

Lala Mustafa Paşa Camii tarihçesi

Erzurum Lala Mustafa Paşa Camii, Sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamı olan ve 1570 yılında Kıbrıs serdarlığı sırasında gösterdiği başarısından dolayı “Kıbrıs Fatihi” olarak da anılan “Lala” ünvanlı, (şehzadeliğinde II. Selim’e lalalık etmiş olmasından dolayı) Mustafa Paşa tarafından, Erzurum’da Beylerbeyi olarak görev yaptığı dönemde 1562 yılında yaptırılmış bir Osmanlı eseridir. Lala Mustafa Paşa’nın seferlerden elde ettiği servet ile imparatorluğun çeşitli yerlerine yaptırdığı hayır eserlerinden biridir.

Erzurum Lala Mustafa Paşa Camii

Döneminin Osmanlı mimarbaşısı olan Mimar Sinan’ın eserlerinin yer aldığı kayıtlı liste ve tezkerelere göre; Erzurum Lala Mustafa Paşa Caminin mimarı, Mimar Sinan’dır. Başlangıçta külliye olarak inşâ edilen yapının saray ve sıbyan mektep binaları yıkılmış olup, günümüze kadar hamam ve camii kısmı ulaşabilmiştir. Erzurum’da ilk yapılan Osmanlı camilerinden biri olan Lala Mustafa Paşa Camii’nin kuzeyinde şadırvanı, 1562-1563 tarihli mihrabın üzerinde de üç satırlık bir kitabesi bulunmaktadır. Kitabede:

“Bu camii Rahim Yaratıcının rahmetini dileyerek Alim Allah’ın gölgesi Sultan Selimoğlu Sultan Süleyman Han’ın günlerinde; Sultanoğlu Selim’in – Allah kadim inayetinin imdadıyle gölgesini uzatsun – Lalası Abdulmukim zade Mustafa Paşa 970 yılında yaptırdı. Allah yaptıranın hayrını umumi olan keremiyle kabul buyursun” ibaresi bulunmaktadır.

Tarih boyunca defalarca istilâlara maruz kalan Erzurum, istilâcılarının kovulmasında düşmanca yıkılmış, yakılmış ve yağmalanmıştır. Ruslar ve Ermeniler caminin çinilerini, memerden yapılma muhteşem minberini kırmışlar, parçalamışlar ve yok etmişlerdir. Taşınabilir eserlerini de çalıp götürmüşlerdir. Buna rağmen abide bütün haşmetiyle ayaktadır.

Haber ve fotoğraflar: Doğukan Artıkaslan

Takip Et

20,116BeğenenlerBeğen
17,923TakipçilerTakip Et

Benzer Haberler

Editörün Seçtikleri

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz