İbrahim Turhan’dan Bakan Albayrak’a matematik dersi…

Gelecek Partisi Genel Başkan Danışmanı ve Ekonomist İbrahim Turhan, “Sermaye piyasalarındaki sınırlamalar ve belirsizlikler yüzünden Türkiye’nin küresel yatırım kategorisinde ‘gelişen piyasa’ liginden düşürülüp bir alt ligde değerlendirilebileceğine ilişkin haberlerle ekonomi yönetiminin zafer kutlamasının aynı güne denk gelmesi büyük talihsizlik” dedi.

Kişisel Twitter hesabından paylaştığı verilerle ekonomi yönetimine adeta matematik dersi veren Turhan’ın açıklamaları şu şekilde:

Sermaye piyasalarındaki sınırlamalar ve belirsizlikler yüzünden Türkiye’nin küresel yatırım kategorisinde “gelişen piyasa” liginden düşürülüp bir alt ligde değerlendirilebileceğine ilişkin haberlerle ekonomi yönetiminin zafer kutlamasının aynı güne denk gelmesi büyük talihsizlik

“Dış mihraklar”ın dolduruşuna gelmemek için konuyu somut verilerle analitik biçimde ele alıp gerçekleri ortaya çıkarmak istedik.

İddia; TL’ye ve TL varlıklara güvenen herkesin kazandığı. BIST100 bu yılın ilk işlem gününü 115.932 seviyesinde kapattı. Dün ise 115.339’dan kapandı.

2 Ocak’ta USD cinsinden BIST100 endeksi 19.492 (veya eski hesapla 1,95 cent) Ekonomi yönetiminin Borsa üzerinden başarı kutlaması yaptığı, “TL’ye güvenen, Türk varlıklarına ve şirketlerinin büyüme hikayesine inanan herkesin kazandığını” müjdelediği bugün, 16.836 (dünkü kapanış)

Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçişimizden, bugünkü ekonomi yönetiminin göreve gelmesinden önceki son gün BIST100 endeksinin dolar bazında fiyatı 21.869’du. Daha önce büyüme ile ilgili de işaret ettiğim gibi, yön algılarında ya da matematik bilgilerinde bir sorun var sanki

Yardımcı olalım: TL’ye ve TL cinsi varlıklara güvenenlerin kazançlı çıkması için karşılaştırmayı şöyle yapmak gerekir; 9 Temmuz 2018’de Cumhurbaşkanlığı kabinesindeki ekonomi yönetimine güvenip 21.869 dolarını TL varlıklara yatıran bir yarırımcının bugün 16.386 doları var. Buradan bakınca pek de kazanmış görünmüyor. Biz fânilerin bildiğimiz matematikte; 21.869 > 16.386

Bir adım daha ileri gidelim: Aynı tarihte TL varlıklara değil ABD varlıklarına güvenen bir yatırımcı BIST100 yerine 21.869 dolar birikimini S&P500 endeksine yatırmış olsa bugün 24.811 doları olacaktı. Yani yüzde 14’e yakın kazanç sağlamış olacaktı. 24.811 > 21.869 > 16.386

Son olarak gelişen piyasalarla karşılaştıralım: MSCI EM (Morgan Stanley Capital International Emerging Market) endeksi, 26 ülkeden küresel piyasa değerinin %13’üne denk hisse senetlerini içeren bir gösterge. Hani Türkiye’nin bir alt lige düşürülmesi haberiyle gündemde olan endeks

9 Temmuz’da 21.869 doları bu endekse yatıran bir yatırımcının bugün 20.941 doları olacaktı. Bir miktar kayıp var. Endekste Arjantin, Güney Afrika, Pakistan, Şili, Brezilya gibi paraları 2018’den beri çok büyük oranlarda değer kaybeden ekonomilerin de yer aldığını hatırlayalım

Yine de 20.941 dolar > 16.386. Yani TL’ye TL varlıklara, daha doğrusu TL varlıkların değerini etkileyen irrasyonel, dengesiz, istikrarsız politikalara güvenmeyip birikimlerini diğer gelişen piyasa varlıklarında değerlendirenlerin elinde daha fazla para olacaktı

Herhalde yatırımcılar da bizim hesaba, bu matematiğe itibar etmiş olmalı ki 9 Temmuz 2018’de Borsa İstanbul’da yüzde 62,5 olan yabancı yatırımcı payı bugün 51,7. Bu arada 62,5 de 51,7’den büyüktür. Yönleri de şöyle okumak lazım  Yukarı, Aşağı